Fiets de Stad

Er zijn klachten over stoepfietsers in de Kammenstraat en de Nationalestraat. Handelaars en bewoners uit de buurt bundelen de klachten en kaarten de problemen aan in de media, bij de lokale politie en het Antwerpse gemeentebestuur. Op de stoep fietsen is natuurlijk verboden, het voetpad is exclusief voor voetgangers. Antwerpenize.be wil onderzoeken waarom er conflicten ontstaan met fietsers.

Onderzoek toont aan dat de aanwezigheid van veilige en kwalitatieve infrastructuur voor voetgangers en fietsers een positieve invloed heeft op de omzet van lokale handelszaken in de stad. De “USP” (Unique selling proposition) van Winkelstad Antwerpen is het unieke en ruime aanbod, de compactheid van de stad en de totale stedelijke winkelbeleving. Deze unieke kenmerken onderscheiden onze stad van enkele monotone overdekte shoppingcentra buiten de stad. De winkelbeleving in shoppingtempels in Wijnegem, Waasland of Promenade in Kapellen zijn vrijwel identiek terwijl elke Antwerpse winkelstraat zijn eigen karakter en aanbod heeft vol verrassingen en ervaringen. Wij hebben een sterk vermoeden dat geparkeerde en rondrijdende personenwagens die kracht  van onze stad eerder verzwakken dan versterken. Bovendien worden fietsers van de rijweg geduwd door grote hoeveelheden personen- en vrachtwagens.

The proof of the pudding
Op vrijdag 21 september 2018 tussen 10 en 18u, deden wij met enkele vrijwilligers een onderzoek in de Kammenstraat in Antwerpen om een beter inzicht te krijgen in het gebruik van deze straat.

In dit document leggen wij de methodiek uit die we hebben toegepast en stellen blanco formulieren ter beschikking die gebruikt kunnen worden om in andere straten gelijkaardige onderzoekjes uit te voeren. We maakten foto- en filmopnamen van deze actie om het verslag van ons onderzoek nadien te kunnen illustreren  en te promoten op sociale media.

De cijfers die zijn opgetekend tonen o.a. aan dat er meer bezoekers te voet en met de fiets komen dan met de auto. 1968 voetgangers kwamen samen met 1089 fietsers en 894 personenwagens in één richting de straat binnen via de kant van de Oudaan. Opmerkelijk is ook dat doorheen de dag 209 bestel -en vrachtwagens de straat inreden. 1 op 5 van alle gemotoriseerde voertuigen blijken dus vracht- of bestelwagens te zijn.

De plaatsen zijn beperkt
Naast de toebedeelde ruimte voor doorrijdend verkeer, neemt ook de oppervlakte voorzien voor het parkeren van personenwagens veel plaats in in deze winkelstraat. Hoewel voetgangers in aantal de hoofdgebruikers zijn van deze straat krijgen ze slechts 45% van de ruimte exclusief ter beschikking (en die ruimte komt sterk onder druk te staan door wildparkeerders en stoepfietsers). In de Kammenstraat zijn 21 autoparkeerplaatsen voor personenwagens, daarvan zijn 2 plaatsen ingekleurd als laad- en loszone.

Fietsen stallen
Elk uur deden we een ronde en plaatsten op elke geparkeerde fietsachterband een krijtstreepje. Op die manier hebben we kunnen vaststellen hoelang een fiets in de Kammenstraat blijft staan. De fietsen in de zijstraten werden niet meegeteld. Het parkeergedrag van fietsers is verschillend dan dat van de personenwagens. Er zijn 37 fietsen die de hele dag blijven staan, maar zelfs op het drukste moment van de dag is dat ruim de helft van al de geparkeerde fietsen. De overige fietsers zijn gelijkmatig verdeeld over kort- tot middellang parkeren.

Onze steekproef doet vermoeden dat er meer bezoekers (wellicht shoppers) met de fiets komen dan met de auto. Om 13u staan er een 30-tal fietsers die er ’s morgens nog niet stonden en die ’s avonds weer weg zijn. Dat is een pak meer dan het aantal auto’s dat is gemeten, mogelijk staan er wel wat auto-shoppers in de parkings in de buurt.

De grote groep fiets-langparkeerders zou je wellicht kunnen verleiden om hun fietsen op een niet-hinderlijke plaats te zetten wanneer hen een goede en veilige fietsenstalling wordt aangeboden. Er staan een aantal fietsnietjes om een fiets aan vast te maken, maar die zijn onvoeldoende aanwezig om alle fietsen netjes te kunnen stallen, daarom plaatsen veel fietsers hun fiets in de zijstraten.

Geparkeerde personenwagens
Elk halfuur werden de geparkeerde wagens geteld. We noteerden telkens de 3 laatste cijfers van de nummmerplaat.

Parkeerduur
Op de 21 beschikbare parkeerplaatsen zijn er 84 verschillende nummerplaten genoteerd. Daarvan zijn er 54 (2/3de) die minder lang dan een uur genoteerd zijn, die zijn dus 1 of 2 keer opgeschreven. Het overgrote deel daarvan is maar één keer opgeschreven. Er zijn er 6 die 1 tot 3 uur zijn blijven staan en 7 die langer dan 3u zijn blijven staan.

Wij concluderen dus dat 66% van de parkeerders er relatief kort staan en dus wellicht effectief komen winkelen of in de buurt moeten zijn. Opvallend ook dat we erg veel foutparkeersders hebben gezien hoewel er bijna altijd 1 tot 5 plaatsen vrij zijn.

Da’s straf
In de Kammenstraat is er een parkeergarage. We zijn daar uit nieuwsgierigheid 2x de beschikbare parkeerplaatsen gaan tellen. We telden 160 tot 180 vrije parkeerplaatsen in de parkeergarage.

Wat weten we nu eigenlijk zeker
Op de dag van onze telactie was er geen gebrek aan reglementaire parkeerplaatsen in de onmiddellijke omgeving. Een groot gedeelte van de oppervlakte van de Kammenstraat is ingericht voor doorgaand verkeer.  Hoewel voetgangers de hoofdgebruikers zijn van deze straat krijgen ze relatief weinig ruimte ter beschikking. Door de gelijkgrondse voetpaden en een gebek aan handhaving (er passerden nochtans 10-tallen politievoertuigen) betreft stoepparkeren en stoepfietsen moeten voetgangers regelmatig uitwijken naar de rijweg. Er wordt dus regelmatig in overtreding op het voetpad geparkeerd (ook voor langere periodes) en enkele fietsers die vooral in de tegenovergestelde richting fietsen vluchten ook onwettelijk het voetpad op wanneer er een personenwagen of vrachtwagen de straat in rijdt. Het aandeel (1 op 5) bestel- en vrachtwagens vinden wij opvallend hoog.

Wij willen meer
Tijdens de actie kregen enkele vrijwilligers nieuwe inzichten. Informatie waar we op voorhand niet aan hebben gedacht maar die we bij een volgende onderzoek wel zouden kunnen opnemen omdat ze zeker ook van belang kunnen zijn.

Volgende keer tellen we mogelijk ook:

1. aantal overtredingen (stoepfietsers, stoepparkeerders, laad en loszone parkeerders…)
   
2. aantal voorbijrijdende politievoertuigen (passief / actief)
   
3. aantal passagiers per personenwagen
   
4. splitsen we het aandeel vrachtwagens en bestelwagens

Amateurs
Uit nieuwsgierigheid hebben wij deze actie georganiseerd. Natuurlijk zijn wij geen mobiliteits-experten, mogelijk kan een anlyse van een winkelstraat veel professioneler. Een hele dag tellen met een verkeerstechnische bril op heeft ons beter leren kijken naar de dynamiek van een straat. Door deze actie hebben wij begrepen dat een goede en objectieve observatie een belangrijke stap is bij het (her)inrichten van onze stad.

Doe het zelf
Dit artikel kan je in pdf formaat downloaden zodat je na het lezen van dit document zelf aan de slag kan in een straat naar keuze. Breng ons gerust op de hoogte van jouw actie of geef ons feedback. De excelsheet met de ruwe data van onze tellingen kan je hier downlaoden.

Digitaal
Er bestaan verschillende apps die het tellen van verkeer erg makklijk maken. Best mogelijk dat we die de volgende keer gaan uittesten. Ook erg jammer dat de mooie app van straatvinken enkel bruikbaar is binnen het eigen project, zou als stand-alone app niet moeten onderdoen voor gelijkaardige apps die wij in de app stores vonden. Alle expertise of feedback hierover is zeker welkom. 

Android
Traffic Survey
RB Traffic Counter
Traffic Counter

Apple
aanrader: -> telraam
MultiCounter
Traffic Counter lite

Deze Antwerpenize.be actie is uitgevoerd samen met Commons Lab Antwerpen en de hulp van de Burgerbegroting.